Tampilkan postingan dengan label Bahasa Bali. Tampilkan semua postingan
Tampilkan postingan dengan label Bahasa Bali. Tampilkan semua postingan

Selasa, 11 September 2012

"Ngwangun Pariwisata Kapikukuhang Antuk Tri Hita Karana"

Contoh Pidato, Pidarta, Dharma Wacana Bahasa Bali
"Ngwangun Pariwisata Kapikukuhang Antuk Tri Hita Karana"

Om Swastyastu,

Bapak Kepala Sekolah sane wangiang titiang.
Para Guru-guru sane wangiang titiang.
Lan Stap Pegawe miwah Para Siswa sami sane kusumayang lan tresnasihin titing.

Ida dane sareng sami sayukti pisan sekadi mangkin, sami pada uning rumasa ring kawentenan kauripane pamekas iriki ring Bali sayan sukerta, sangkaning pidabdab duene sareng sami sane marupa wewangunan sekala molihing don. Inggih punika kasidan mapikolih. Mungguing bhoga, upabhoga, lan paribhoga sami sampun sapatuta. Sarana makadi margi, listrik genah malajah marupa sekolah, pasar, bale banjar, sampun wenten kadi babuatane. Punika sami silih sinunggil sangkaning panglimbak wewangunan pariwisata sane mapikolih. Lian ring punika, taler mapikolih ring utsaha nyujur karahayuan jagat. Satata ngulati, ngastiti mangdawaras, seger pinaka bekel nglaksanayang swadarmane, ngulati nitenin mangda keneng-keneng masemeton, keneng-keneng briak-briuk makrama banjar, makrama desa. Santukan malarapan antuk keneng-keneng punika, karya sane abot dados angan.

Sakadi sampun kauningan kepariwisataan ring Bali sampun mawiwit saking riin daweg pemerintahan Welanda. Duk warsa 1935, ring Denpasar kawangun Bali hotel, sane kantun rajeg kantos mangki. Punika cihna tetamian kepariwisataan ring Bali. Punika awinan Bali punika dadis tatujon wisata sane sampun kaloktah ring dura negara. Akeh jejuluk sane kapicayang sakadi : "Pulau Seribu Pura", "Pulau Dewata", muah sane siosan. Sane prasida nginggilan Bali punika tanwenten seos ring kautaman kebudayaan Baline sane rumaket ring agama Hindu, tur katampa antuk kaasrian gumi Bali punika.

Sakadi kauningan para wisatawan punika rauh ka Bali gumanti maliang-liang, nglila ulangun, malancaran nyegara gunung, nonton unen-unenan muah ilen-ilan, matumbasan barang-barang kesenian anggen ipun temon-temon. Ipun taler meled uning tur nyingak asliaban indik tatakrama upakara saking embas kantos seda, ngamargiang panca yadnya manut agama Hindu.

Sejeroning malancaran nglanglang ulangan janten makueh sane buatang ipun mangda pamargine wiakti nglangunin dewek ipun. Indike punika pastika akeh pikenoh lan puaran ipun, wentwn sane becik taler wenten sane kaon. Puara sane becik inngih punika ngruak genah makarya sane prasida ngirangin pangangguran, ngwentenang genah makaryamautsahanincapang kawikanan, nincapang pikolih marupa artha, ngwerdiang tur madabdaban sahana seni lan budaya Bali. Puaran sane kaon, akeh para jana banjar utaminipun para daha truna maparisolah sane tan manut ring budaya utawi jati ragan wangsa, pangarganbarang dados mael, makeh pisan tanah carik lan pabianan magentos dados sarana wisata, sane ngawinang wedesa ued magingsir saking genah ipun.

Panglibakan pawangunan pariwisata ring Bali sampub kalintang jimbar, rumasat sampun ngebek. Ring sabilang kabupaten muah kota, sampun kapastikayang indik obyek wisata muah kawasan pariwisata punika. Manut pangrencana panglimbakan punika boya mandeg rauh irika. Pidabdabe pacing kalanturang sakadi ngwangun hotel sane ageng, lapangan golf, pasar swalayan, nglinggahin margi muah makarya sane anyar, ngwangun wantilan genah nyolahang unen-unen muah ilen-ilen, pasar seni muah sane lianan.

Ritatkala nglimbakang wewangunan pariwisata punika manut dudonan pangrencana, mangda kapikukuhan antuk Tri Hita Karana : tetiga pidabdab sane prasida ngametuang tatiga karahayuan jagat, inggih punika : Parahyangan, Pawongan, lan Palemahan. Parhyangan punika genah suci umat Hindu mangda janten-janten kasuciang olih pngepon pariwisatane, nenten cemer tur nenten sayan rusak. Pawongan, wong Bali sane neunang tur ngraksa pariwisata mangda sareng ngawerdiang, sareng midabdab sahanan genah utawi tetujon wisatene mangda asri pamekas taler ring budaya Baline. Indik palemahan, janten wenten karang suwung, karang palemahan sane katandurin antuk wit-wit taru sane mapikenoh sajeroning kahuripan. Mangda nenten sami kagentosin antuk wewangunan beton, hotel, cottage, saha pirantin ipun. Wewangunan kasidan magda kaanutang ring sejeroning pidabdab lan pangrencana sane sampun kasungkemin olih para jana Baline, sajeroning peraturan daerahlan awig-awig desa adat.

Nyarca indik pidabdab, pikenh lan puaran wewangunan parwisata : tetojon lan genah wisata ring Bali wiakti makueh pisan babutan lanparantinyane. Sakewaten titiang nguningayang I wawu wantah akidik pinaka jalaran anggen pinget gumantingulati pamargi sane becik taler anggen pidabdab, anggen nincapang wewangunan pariwisata, kebudayaan lan kesenian Baline kapungkur wekas sayan becik. Mogi-mogi rasabakti, sutindih paramabela ring wangsa, desa lan negara sayan-sayan nincap

Bapak Kepala Sekolah, Guru-guru, Stap Pegawe miwah Siswa sareng sami sane tresnasehin titing, asapunika atur titiang ngindikang menakadi Ngrajegang Ksusilan, make kirang langkung lan manawi wenten tan manut ring arsa, sekadi unjuk lungsur, anggah ungguhin basa, titiang nunas geng rena sinampura. Pinaka pingintat atur titiang antuk parama shanti,

"Om Shanti, Shanti, Shanti Om"







TETUJON MABUSANA ADAT YENING NGERANJING KA PURA


TETUJON MABUSANA ADAT YENING NGERANJING KA PURA
Om Swastyastu
Bapak Guru sane wangiang titiang, tur timpal-timpal sane tresnain titiang, ngiring sareng-sareng ngaturang puja pangastuti ring Ida Sang Hyang Widhi Wasa, saantukan antuk kerta waranugrahan Ida, Iraga sareng sami prasida kacunduk ring galahe mangkin. Ri kalane puniki, titiang pacang ngaturang dharma wacana indik “Tetujon Mabusana Adat Yening Ngeranjing ka Pura.
Bapak Guru tur timpal-timpal titiang sane wangiang titiang, kaping pisan, Iraga sareng sami patut uning punapi Pura punika. Kruna Pura ngawit saking basa Sansekerta, sane tegesipun benteng. Pura inggih punika genah suci umat Hindu ngelaksanayang swadharma magama, sekadi ngaturang bakti ring Ida Sang Hyang Widhi Wasa, prabhawan Idane, tur Atma Siddha Dewata utawi atma suci kawitan.
Kegunan Pura inggih punika sekadi genah kaanggen mabakti ring Ida Sang Hyang Widhi, mapagubugan, tur ngekehang keterampilan teknis, minakadi keterampilan mebanten, mejejaitan, megambel, miwah sane lianan.
Bapak Guru tur timpal-timpal titiang sane wangiang titiang, napi ngawinang Iraga sareng sami patut mabusana adat yening ngeranjing ke Pura?  Busana adat inggih punika busana  sane kaangge olih krama Bali ngelaksanayang upacara adat lan agama. Iraga sareng sami patut nganggen busana adat yening ngeranjing ka Pura, awinan busana adat punika karasayang rapi, becik, suci, tur patut kaanggen ngeranjing ka Pura olih krama Hindu Bali. Yening Iraga sareng sami nenten nganggen busana adat, Iraga sareng sami pacang karasayang kirang patut ngeranjing ka Pura olih anak sane lianan.
Awinan punika, Iraga sareng sami sekadi umat Hindu Bali sane bakti ring agama lan budaya Hindu Bali, sepatutnyane nganggen busana adat Bali sane kedas, rapi, lan suci yening ngeranjing ka Pura. Tetujonne, nyaga etika mabusana tur nyaga mangda busana adat Bali tetep tileh asri.
Inggih asapunika dharma wacana sane kaaturin titiang. Dumogi wenten pikenohnyane ring arsan sameton sami. Titiang nunas pangampura ring Bapak Guru lan timpal-timpal titiang sareng sami, yening wenten ring atur titiang sane nenten manut ring arsa sareng sami. Panguntat atur titiang, titiang sineb antuk parama shanty.
Om Shanti, Shanti, Shanti, Om



Sabtu, 15 Oktober 2011

Pidato Bahasa Bali

  Perpisahan Sekolah

Bapak Kepala Sekolah lan guru sane wangiang titiang, Ida dane sareng sami sane dahat suksamayang titiang.
Sadurunge titiang ngelanturang atur, pinih riin tittiang ngaturang antuk panganjali umat,
“Om Swastiastu”
Kaping ajeng ngiring sareng sareng ngaturang puja pangastuti ring Ida Hyang Parama Kawi , Ida Sang Hyang Widhi Wasa saantukan ring keledangan lan wara nugrahan Ida, Ida dane prasida rauh ring galah lan genah sane becik puniki.
Titiang iriki pinaka ngwalinin sisia , dahat angayubagia sepengrauh ida dane para atiti uleman sareng sami nyaksisnin saha nyarengin ngastitiang karahajengan acara puniki.
Bapak / ibu guru makesami sane wangiang titiang, sane kapertama titiang iriki lakar nguncarang suksmaning manah ring para guru sekadi guru rupaka sane sampun teleb ngajahin titiang sareng sami nyantos tigang tiban.
Titiang rumasa akeh mapiutang ring para guru mawinan kapradnyanan sampun ngicenin peplajahan nganter iraga sami nuju karahayuan. Titiang nunas majeng ring para guru sareng sami mangde nenten surut-surut ngicenin titiang makesami piteket-piteket sane becik mangdane nemonin kedirgayusan ring peplajahan.
Ring acara puniki, titiang makesami taler nunas geng rena sinampura ring para guru lan pegawai iriki yening ring tigang tiban niki titiang makesami mekarya sane nenten becik.
Inggih para atiti sinamian, wantah asapunika sane prasida atur titiang, titiang nunas geng rena sinampura, mawinan kakirangan panyambran titiang puniki. Dumogi Ida Sang Hyang Widhi nganugrahin iraga sareng sami karahajengan, inggih tiang untatin antuk Paramasanthi,
“Om Shanti, Shanti, Shanti, Om”